اظهارات اخیر ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف عربی به رهبری عربستان، در یک نشست خبری، نمایانگر دگرگونی قابل توجهی در صحنه نبرد یمن است. المالکی ادعا کرد که انصارالله در دور جدید درگیریها، ۲۲۳۹ پرتابه شامل ۱۱۰۴ موشک بالستیک و ۱۱۳۵ پهپاد به سمت اهدافی در عمق خاک عربستان شلیک کرده است. او همچنین مدعی شد که از ۹ مهرماه تاکنون، انصارالله ۲۰ حمله موشکی به فرودگاه بینالمللی ریاض انجام داده و این حملات به فرودگاههای سعودی، ۱۹ کشته و ۳۶۴ زخمی بر جای گذاشته است.
در پاسخ به این ادعاها، یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، اعلام کرد که عربستان سعودی از زمان آغاز عملیات «طوفان قاطعیت» علیه یمن، طی ۱۲ سال گذشته بیش از ۲۷۴ هزار و ۳۰۲ حمله هوایی به این کشور انجام داده است. وی همچنین از بیش از ۲۳۵۰ حمله موشکی و هوایی عربستان در دوره اخیر درگیریها خبر داد. مقایسه این آمارها، نشاندهنده تغییر شرایط جنگ و دگرگونی نسبت حملات دو طرف است؛ تغییری که تنها به افزایش تعداد حملات موشکی و پهپادی محدود نمیشود.
تغییر در وضعیت جنگ
در سالهای گذشته، جنگ یمن عمدتاً با برتری هوایی و امکانات نظامی گسترده عربستان همراه بود که حملات مستمری را به مناطق مختلف یمن انجام میداد. در مقابل، نیروهای صنعا با وجود فشار نظامی شدید، تلاش میکردند توان دفاعی خود را حفظ کرده و ظرفیت پاسخگویی به حملات را توسعه دهند. در آن زمان، هزینههای اصلی عملیات نظامی بر مردم و زیرساختهای یمن تحمیل میشد و عربستان از امکان اجرای حملات گسترده برخوردار بود.
اما آمارهای اعلام شده درباره دور جدید درگیریها، حکایت از شرایط متفاوتی دارد. بر اساس ادعاهای هر دو طرف، انصارالله توانسته است حملات عربستان به خاک یمن را با مجموعهای از عملیات موشکی و پهپادی پاسخ دهد. بنابراین، در حالی که در سالهای گذشته ریاض میتوانست جنگ را عمدتاً به داخل خاک یمن محدود کند، اکنون با وضعیتی روبرو است که عمق سرزمینی عربستان نیز از پیامدهای درگیری مصون نمانده است. اهمیت این تحول در تغییر معادله هزینههای جنگ است؛ زیرا ادامه حملات سعودی دیگر به معنای تحمیل یکطرفه هزینهها به نیروهای صنعا نیست و میتواند با پاسخ متقابل در عمق خاک عربستان همراه شود.
افزایش توان رزمی انصارالله
این تغییرات فقط به عرصه حملات موشکی و پهپادی محدود نمیشود. همزمان با افزایش توان انصارالله برای هدف قرار دادن اهدافی در عمق خاک سعودی، نیروهای صنعا در میدان زمینی نیز موفق به پیشرویهایی شدهاند و مواضع مهمی را در اطراف تعز و حاشیه بابالمندب به دست آوردهاند. این تحولات نشان میدهد که نیروهای صنعا همچنان از ظرفیت پیشروی و تثبیت موقعیت خود برخوردارند و ارزیابی وضعیت جنگ، بدون توجه به تحولات زمینی در کنار حملات متقابل، تصویری ناقص از شرایط ارائه خواهد داد.
نگرانی عربستان
در همین راستا، تأکید ترکی المالکی بر تسلیحات انصارالله قابل توجه است. وی علاوه بر اشاره به تعداد موشکها و پهپادهای شلیک شده، از تجهیز این جنبش به موشکهای بالستیک، پهپادها و شناورهای بدون سرنشین ابراز نگرانی کرد و مدعی شد که قدرتهای منطقهای در تأمین این تجهیزات نقش دارند. طرح این ادعاها نشان میدهد که توان تسلیحاتی انصارالله به یکی از محورهای اصلی نگرانی عربستان تبدیل شده است. با این حال، تأکید بر منشأ تسلیحات، واقعیت تغییر دانلود آهنگ جدید شرایط میدان نبرد را از بین نمیبرد. پرسش اساسی این است که چرا پس از سالها حملات گسترده نظامی، نیروهای صنعا همچنان توانستهاند مقاومت خود را حفظ کنند و اکنون به حملات عربستان پاسخ دهند.
در نهایت، اظهارات المالکی باید در کنار آمار اعلام شده از سوی یحیی سریع و تحولات میدانی یمن ارزیابی شود. در حالی که عربستان طی ۱۲ سال گذشته حملات گستردهای را علیه این کشور انجام داده، انصارالله توانسته است ظرفیت پاسخگویی خود را توسعه دهد و معادله جنگ را از وضعیت حملات یکطرفه به شرایطی نزدیکتر به رویارویی متقابل تغییر دهد. نگرانی ریاض از موشکها، پهپادها و شناورهای بدون سرنشین نیروهای صنعا نیز در همین چارچوب قابل فهم است: ادامه جنگ دیگر به معنای امکان حمله و تحمیل هزینه به یک طرف، بدون مواجهه با پاسخ طرف مقابل نیست.